İstanbul'a gelen sıvı yağın üç tipik kaynağı vardır: Trakya'nın ayçiçeği havzasındaki (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) kırma ve rafinasyon tesisleri, ithal ham yağın boşaltıldığı Marmara limanları ve Anadolu'daki yağ sanayisi. Varış noktası ise şişeleme tesisi, margarin ve mayonez üreticisi, bisküvi ve cips fabrikası ya da endüstriyel mutfaktır.
Gıda tankının temel kuralları (krom tank, yalnız gıdaya ayrılmış araç, yıkama belgesi) genel sıvı yağ sayfamızda anlatılıyor. Burada İstanbul hattının mesafesine, teslim koşullarına ve sezonuna odaklanıyoruz.
Trakya hattı: kısa mesafe, sık sefer
Tekirdağ'daki yağ tesislerinden Hadımköy, Esenyurt veya Beylikdüzü'ndeki bir dolum tesisine mesafe 130-180 km arasındadır; Edirne çıkışında bu 230-250 km olur. Bu mesafe tek günde yükleme, teslim ve dönüşe yeter. Düzenli tedarikte haftalık sefer planı çıkarıp aynı aracı aynı ürüne ayırmak, her seferde yıkama zamanını kısaltır.
Anadolu yakasındaki tesisler için (Tuzla, Gebze sınırı, Dudullu) Trakya çıkışlı tanker şehri boydan boya geçer. Ağır vasıtaya açık köprü güzergâhı ve trafik saatleri teslim saatini belirler; bunu yükleme saatine geri yansıtarak planlarız.
Liman çıkışlı ham yağ
İthal ham ayçiçek, soya ya da palm yağı gemiden kıyıdaki tank çiftliğine, oradan tankerle rafineriye taşınır. Liman ve depolama terminalinde yükleme randevulu yapılır; numune, mühür ve kantar fişi sefer evrakına eklenir. Rafineri girişinde ise kalite kontrol numunesi alınana kadar araç bekleyebilir.
Palm yağı ve bazı katı yağ fraksiyonları oda sıcaklığında katılaşır. Bu ürünlerde ısıtmalı ya da izoleli tank gerekir; yükleme sıcaklığını ve boşaltmada beklenen sıcaklığı teklif aşamasında soruyoruz.
Dolum tesisine ve fabrikaya teslim
İstanbul'daki gıda tesislerinin çoğu OSB içinde ya da yoğun sanayi bölgelerindedir (İkitelli, Hadımköy, Tuzla, Dudullu). Boşaltma genellikle tesisin kendi pompasıyla ya da tankerin gıda uyumlu pompasıyla, tesisin dolum ağzından stok tankına yapılır. Hortum ve bağlantı ekipmanı da gıdaya ayrılmış olmalıdır.
Gıda fabrikaları teslimde yıkama belgesini, önceki yük beyanını ve aracın gıda uygunluk kaydını ister. Bu evrak sürücüde bulunur; tesisinizin ayrıca istediği bir form varsa önceden gönderin, kapıda bekleme olmasın.
İstanbul içi kısa transferler
Her sıvı yağ seferi şehir dışından gelmez. İstanbul'da bir dolum tesisinden margarin fabrikasına, bir rafineriden bisküvi üreticisine ya da liman tank çiftliğinden şehir içindeki bir işletmeye 20-60 km'lik kısa transferler de yapılır. Bu hatlarda asıl süre yolda değil, yükleme ve boşaltmadaki kantar, numune ve evrak işlemlerinde geçer.
Kısa transferde de kural değişmez: tank yıkanmış, yıkama belgesi düzenlenmiş, önceki yük beyanı hazır olmalıdır. Aynı gün iki farklı yağ türü taşınacaksa (ör. ayçiçek ve kanola) ya ayrı bölme kullanılır ya da araya yıkama girer. Alıcı tesis ürünlerin karışmasına izin vermiyorsa bunu sipariş sırasında belirtin.
Kırma sezonu, bayram öncesi dolum ve kabul saatleri
Ayçiçeği hasadı ve kırma sezonu yaz sonu ile sonbahara denk gelir; Trakya'dan gelen ham yağ trafiği bu dönemde artar ve tanker talebi yükselir. Yılbaşı ve ramazan öncesi ise ambalajlı yağ satışı arttığından dolum tesislerinin tedariki sıklaşır. Bu dönemlerde planı birkaç gün önceden yapmak tanker bulma sorununu ortadan kaldırır.
İstanbul'da gıda tesislerinin kabul saatleri çoğunlukla gündüzle sınırlıdır ve kapıda sıra olur. Kabul saatlerini ve randevu sistemini bize bildirin; yüklemeyi tankerin tam kabul saatinde kapıda olacağı şekilde ayarlarız. Teklif için yükleme yeri, teslim adresi, ürün (ham ya da rafine), ton ve tarih yeterlidir.