Manisa'nın kuzeyi, Akhisar'dan Soma ve Kırkağaç'a uzanan zeytinlikleriyle Ege'nin büyük zeytinyağı havzalarından biridir. Hasat ve sıkım sonbaharın sonunda başlar; sıkım tesislerinde biriken dökme yağ, dolum ve rafinaj tesislerine, ihracatçıların depolarına ve limana tankerle gider. Güneyde Gediz ovasının pamuğu da çiğit yağı ve küspe üreten tesislere hammadde verir.
Yağ çeşitleri, litre kapasitesi ve önceki yük kuralları sıvı yağ taşıma sayfamızda, Manisa'nın sanayi ve akaryakıt yükleri il sayfamızda anlatılıyor. Bu sayfa Manisa çıkışlı yağ hatlarına, hasat takvimine ve zeytinyağına özgü taşıma ayrıntılarına odaklanıyor.
Zeytinyağı Manisa'dan nereye gider?
Sıkım tesisinden çıkan zeytinyağının üç tipik varışı vardır. Birincisi dolum ve ambalaj tesisleridir; bunların bir kısmı İzmir ve Manisa'da, bir kısmı Marmara'dadır. İkincisi rafinaj tesisleridir; yüksek asitli lampant yağ rafine edilip yemeklik hale getirilir. Üçüncüsü ihracattır; dökme zeytinyağı İzmir limanındaki depolara ya da doğrudan konteyner içi esnek tanka aktarılmak üzere liman bölgesine taşınır.
Mesafeler Akhisar çıkışı için yaklaşık karayolu değerleridir. Soma çıkışında İzmir yönüne yaklaşık 30 km eklenir. Marmara'daki dolum tesislerine giden seferler Balıkesir ve Bursa üzerinden ilerler; kabul saati kaçırılırsa yağ gece tankta bekler, izoleli krom tankta bu bekleme kaliteyi etkilemez.
| VARIŞ | AKHİSAR'DAN YAKLAŞIK | TİPİK DÜZEN |
|---|---|---|
| Manisa merkez | ~50 km | Günde iki tur mümkün |
| İzmir liman bölgesi | ~100 km | Aynı gün dönüş |
| Balıkesir / Bursa | 95-250 km | Aynı gün teslim |
| İstanbul ve Trakya | 400-500 km | Tam günlük sefer |
Sıvı yağ taşıma İzmir sıvı yağ taşıma
Hasat takvimi ve sıkım tesisinde yükleme
Zeytin hasadı Manisa'da genellikle kasımda başlar, sıkım şubata kadar sürer. Bu dönemde sıkım tesislerinin depoları hızla dolar ve satış yapıldıkça tanker talebi artar. Ocak-mart arası dökme zeytinyağı ticaretinin en yoğun dönemidir; ihracat sözleşmelerinin sevk tarihleri de bu haftalarda sıkışır.
Sıkım tesislerinde yükleme çoğunlukla tesisin pompasıyla, üstten ya da alttan yapılır. Yeni sıkılmış yağda tortu bulunabilir; alıcı ile satıcının dinlendirilmiş, tortusu alınmış yağ üzerinde anlaşması teslimde itirazı azaltır. Yükleme öncesi alınan numune mühürlenir ve sefer evrakıyla birlikte gider.
Sıkım tesislerinin çoğu köy ve kasaba içindedir; giriş yolu ve avlu yarı römork tanker için dar olabilir. Yükleme noktasını önceden konuşur, gerekirse tesisin dışındaki düz bir alanda pompa ve hortumla yüklemeyi planlarız.
Zeytinyağı taşımada ışık, hava ve soğuk
Zeytinyağı ışık, oksijen ve sıcaklıkla kalite kaybeder. Kapalı krom tank ışığı keser; tankı tam dolu yüklemek hava boşluğunu azaltır. Yazın yapılan sevkiyatlarda bekleme süresini kısa tutar, yağı gece ya da sabah saatlerinde yükleriz.
Kışın ise soğuk sorun çıkarır. Zeytinyağı 10 °C civarında bulanıklaşır, daha soğukta katılaşmaya başlar. Soma ve Kırkağaç'ın yüksek kesimlerinde ocak geceleri sıfırın altına indiğinde izoleli tank kullanırız. Pratik ipucu: kış teslimlerinde alıcının tankı ısıtılmıyorsa, boşaltmayı öğle saatlerine almak yağın akışını kolaylaştırır ve hortumda kalan miktarı azaltır.
Bitkisel yağ ve yıkama düzeni
Gediz ovasında pamuk çırçırlanınca çiğit kalır; çiğitten yağ çıkaran tesislerin ham yağı rafinaj için tankerle taşınır. Ayçiçek ve diğer bitkisel yağlar ise İzmir limanından Manisa'daki gıda tesislerine gelir. Aynı krom tank zeytinyağı, ayçiçek ve çiğit yağı arasında geçiş yapabilir, ama her yüklemeden önce yıkanır ve yıkama belgesi düzenlenir.
Sızma zeytinyağı alıcıları önceki yükün de zeytinyağı olmasını isteyebilir. Böyle bir şartınız varsa teklif aşamasında belirtin; tankın son üç yük beyanını sefer evrakına ekleriz. Ham çiğit yağı koyu renkli ve tortuludur; rafinaja giden bu yükten sonra tank, zeytinyağına geçmeden önce özellikle titiz bir yıkamadan geçer.