Amonyak çözeltisi göründüğü kadar sakin bir sıvı değildir. Suda çözünmüş amonyak gazı, sıcaklık arttıkça çözeltiden ayrılmaya çalışır; tankın içinde basınç yükselir, açılan her vanadan ya da gevşek bağlantıdan keskin, göz yaşartan bir buhar çıkar. Bu yüzden taşımanın bütün kurgusu kapalı sistem üzerine kurulur: kapalı tank, sıkı bağlantı, gerektiğinde gaz dengeleme hattı ve buhara karşı kişisel koruyucu donanım.
%10-35 arasındaki amonyak çözeltileri ADR'de UN 2672 numarasıyla, sınıf 8 aşındırıcı sıvı olarak taşınır. Araçta 80/2672 yazan turuncu plaka, tanker eğitimli SRC5 belgeli sürücü, ADR uygunluk belgeli araç ve taşıma evrakı zorunludur. Daha derişik çözeltiler farklı bir UN numarası ve sınıfla taşınır; bu sayfa piyasada en yaygın olan %24,5-25'lik ürünü anlatır.
Amonyak çözeltisinin ADR künyesi
Amonyak çözeltisinin künyesi şöyledir: UN 2672, AMMONIA SOLUTION (%10-35 amonyak), sınıf 8, sınıflandırma kodu C5, ambalaj grubu III, tehlike numarası 80, tank kodu L4BN ve tünel kodu (E). Tank kodu L4BN; sıvı yük için, 4 bar hesap basıncında, alttan dolum ve boşaltmada üç kapamalı ve havalandırma cihazı olmayan kapalı tank anlamına gelir.
Bu kapalı tank yapısı ürünün doğasına uygundur: havalandırmasız tank, amonyak buharının yolda dışarı kaçmasını engeller. Tünel kodu (E), E kategorisindeki tünellerden geçişi yasaklar; rota planını buna göre yaparız.
| BİLGİ | DEĞER |
|---|---|
| UN no ve ad | 2672 · AMMONIA SOLUTION |
| Sınıf · kod · PG | 8 · C5 · III |
| Tehlike no (turuncu plaka) | 80 |
| Tank kodu | L4BN |
| Tünel kodu | (E) |
Tehlikeli madde (ADR) taşıma Turuncu plaka nedir?
Bir tanker kaç ton amonyak çözeltisi alır?
%25'lik amonyak çözeltisi sudan hafiftir; yoğunluğu 20 °C'de yaklaşık 0,91 kg/L'dir. Yasal ağırlık sınırı içinde net yük tipik olarak 24 ton olur, bu da yaklaşık 26 m³ eder. Tankı tam doldurmayız: sıcaklıkla hem sıvı genleşir hem de buhar basıncı artar; bu nedenle tankta yeterli boşluk bırakılır.
Siparişlerin çoğu ton üzerinden verilir. Tesisinizin depolama tankı küçükse ya da tek seferde 24 tonu alamıyorsa bunu teklif aşamasında söyleyin; kısmi yük ya da iki teslim noktalı plan konuşulabilir.
Tankın geçmişi de planın parçasıdır. Amonyak çözeltisi taşıyacak tank, bir önceki seferde asit ya da hipoklorit taşımamış olmalıdır; bu ürünlerin kalıntısı amonyakla tepkimeye girer. Tank yükleme öncesi yıkanır, durulanır ve yıkama belgesi sefer evrakına eklenir. Düzenli taşınan hatlarda tankı amonyak çözeltisine ayırmak hem temizlik süresini kısaltır hem de ürünün renginde ve saflığında sürpriz yaşanmasını önler.
Sıvı yoğunluk tablosu ve litre-ton çevirici
Bakır ve alaşımlarıyla uyumsuzluk: ekipman seçimi
Amonyak çözeltisi bakırı, pirinci, bronzu ve çinkoyu hızla aşındırır. Bu metaller ürüne çözünür, ürünü renklendirir ve bağlantı parçalarında sızıntıya yol açar. Dolayısıyla amonyak taşıyan tankerde vana, kaplin, rakor ve ölçü ekipmanı paslanmaz ya da karbon çelikten olmalıdır; pirinç bir rakor bile kabul edilmez.
Aynı kontrolü boşaltma noktasında da isteriz: tesisin dolum hattında ve tank armatüründe bakır alaşımlı parça olmamalıdır. Amonyak çözeltisi asitlerle şiddetli ve ısı açığa çıkararak tepkimeye girer, sodyum hipokloritle karıştığında ise zehirli gazlar oluşur. Su arıtma tesislerinde bu ürünlerin dolum ağızları yan yana olabileceği için hortum bağlanmadan önce tank etiketi tesis görevlisiyle birlikte okunur.
Keskin koku ve buhar: dolum ve boşaltmada güvenlik
Amonyak buharı çok düşük derişimde bile fark edilir, yüksek derişimde gözü, burnu ve solunum yollarını yakar. Dolum ve boşaltma kapalı bağlantıyla yapılır; tesis destekliyorsa tankla depolama tankı arasında gaz dengeleme hattı bağlanır, böylece yer değiştiren buhar havaya değil karşı tanka gider. Sürücü gözlük, eldiven ve uygun filtreli maske kullanır.
Sıcak yaz günlerinde tank basıncı yükselir; boşaltma öncesi basınç kontrol edilir ve bağlantılar yavaş açılır. Boşaltma alanında rüzgâr yönü dikkate alınır, yakında göz duşu ve bol su bulunması istenir. Boşaltma çoğunlukla tankerin pompası ya da tesisin pompasıyla yapılır.
Boşaltma bittiğinde hortumda kalan ürün tesis tankına ya da kapalı bir kaba alınır, hortum yere boşaltılmaz. Küçük bir döküntü bol suyla seyreltilir ve tesisin atık su sistemine uygunluğu tesis görevlisiyle birlikte değerlendirilir; büyük bir sızıntıda alan boşaltılır ve yazılı talimattaki adımlar uygulanır. Bu prosedürleri teslimden önce tesisin vardiya sorumlusuyla kısaca gözden geçiririz, çünkü her tesisin boşaltma noktası, acil durdurma vanası ve toplanma alanı farklıdır.
Kullanım alanları: DeNOx, su arıtma ve kimya
Amonyak çözeltisinin tanker ile taşınan en büyük kullanımı DeNOx sistemleridir. Termik santraller, çimento fabrikaları ve atık yakma tesisleri baca gazındaki azot oksitleri azaltmak için çözeltiyi seçici katalitik ya da katalitik olmayan indirgeme sistemlerine püskürtür. Bu tesislerde tüketim sürekli olduğu için iş düzenli ve planlı ikmal ister.
Su arıtmada amonyak çözeltisi dezenfeksiyon süreçlerinde ve pH ayarında kullanılır. Kimya sanayinde ise ara madde, gübre ve tarım kimyasalları üretimi, tekstil, kauçuk ve lateks stabilizasyonu ile temizlik ürünlerinde yer alır. Dilovası, Gebze ve Aliağa gibi kimya bölgeleri bu ürünün başlıca kaynak ve varış noktalarıdır.
Belgeler ve gönderenin sorumluluğu
Her seferde sürücüde ADR taşıma evrakı (UN 2672, ürün adı, sınıf 8, ambalaj grubu III, miktar ve tünel kodu), yazılı talimat, aracın ADR uygunluk belgesi, sürücünün SRC5 belgesi ve irsaliye bulunur. Gönderen olarak sizden istenen, ürünün derişimini de içeren doğru tanım ve güncel SDS'dir.
Derişim önemlidir, çünkü %35'in üzerindeki çözeltiler başka bir künyeyle taşınır. Gönderen ve alıcı işletmelerin tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD) ile çalışması da mevzuat gereğidir; tesisinizin kontrol listesine uygun hareket eder, istenen kayıtları seferle birlikte iletiriz.
Amonyak çözeltisi nakliye fiyatını ne belirler?
Navlunu belirleyen kalemler: mesafe, tankın uygunluğu ve yükleme öncesi temizlik ihtiyacı, yükleme ve boşaltmada bekleme, pompa ya da gaz dengeleme hattı gerekip gerekmediği, düzenli ikmalde sefer sıklığı ve dönüş yükü ihtimali. DeNOx gibi sürekli tüketimde aylık plan, seferlik fiyattan daha öngörülebilir bir maliyet sağlar.
Teklif için şu bilgileri yazın: yükleme yeri, teslim adresi, ürün derişimi ve SDS, ton miktarı, tarih ve boşaltma şekli. Teklifimizi 10 dakika içinde yazılı olarak göndeririz.