Solvent taşımada iki ayrı risk vardır ve ikisini aynı anda yönetmek gerekir. Birincisi güvenlik: toluen ve ksilen kolay alevlenir, buharı havadan ağırdır ve yere çöker, düşük iletkenlikleri yüzünden akarken statik elektrik biriktirir. İkincisi kalite: boya, mürekkep ya da ilaç ara maddesi üreten bir tesis için tankta kalmış birkaç litre önceki ürün, bütün partiyi spesifikasyon dışına çıkarabilir. Solvent seferini bu nedenle aracın tank geçmişinden başlayarak planlarız.
Toluen ADR'de UN 1294 numarasıyla, sınıf 3 kolay alevlenir sıvı olarak taşınır; ksilen UN 1307 numaralıdır ve ambalaj grubu ürünün parlama noktasına göre değişir. Bu, ADR uygunluk belgeli araç, ürüne uygun tank kodu, tanker eğitimli SRC5 belgeli sürücü, turuncu plaka ve eksiksiz taşıma evrakı demektir. Künyenin kesin hali ürünün güvenlik bilgi formundan (SDS) okunur; karışım solventlerde ve tiner bazlı ürünlerde UN numarası farklı olabilir.
Hangi solventleri taşıyoruz, künyeleri nasıl okunur?
Tanker ile en sık taşınan solventler toluen, ksilen ve bunların karışımlarıdır; boya, vernik, tiner, yapıştırıcı, matbaa mürekkebi ve kimya sanayinde çözücü ya da ara madde olarak kullanılırlar. Toluen için künye nettir: UN 1294, sınıf 3, ambalaj grubu II, tehlike numarası 33, tank kodu LGBF ve tünel kodu (D/E). Turuncu plakanın üst satırında 33, alt satırında 1294 yazar.
Ksilen UN 1307 olarak taşınır; ancak ksilen tek bir ürün sayılmaz, izomer karışımıdır ve parlama noktası karışıma göre değiştiği için ambalaj grubu II ya da III olabilir. Bu da tehlike numarasını ve gereken tank kodunu etkiler. Bizim kuralımız basittir: künyeyi tahminle değil, gönderenin SDS'sindeki 14. bölümden (taşıma bilgisi) alırız ve evrakı buna göre düzenleriz.
| ÜRÜN | UN NO | SINIF | NOT |
|---|---|---|---|
| Toluen | 1294 | 3 | PG II · 33 · LGBF · (D/E) |
| Ksilen | 1307 | 3 | PG II ya da III, SDS'ye göre |
| Karışım solvent / tiner | SDS'ye göre | 3 | Künye ürüne özgü |
Bir tanker kaç ton solvent alır?
Toluen ve ksilenin yoğunluğu 20 °C'de 0,86-0,87 kg/L civarındadır. Yasal toplam ağırlık sınırı içinde net yük tipik olarak 25 ton olur; bu da yaklaşık 28.500-29.000 litre eder. 30 m³'lük bir kimyasal tanker bu yükü taşır, ama tankı ağzına kadar doldurmayız: sıcaklıkla genleşme payı için tankta boşluk bırakılması zorunludur.
Siparişi litre olarak veriyorsanız teklifte sefer başı litreyi yazılı bildiririz. Düzenli tedarikte iki tesise bölünmüş sevkiyat da mümkündür, ama solventte bölmeli teslimi ürün saflığı açısından ayrıca konuşuruz; aynı tankta farklı solvent taşımak çoğu müşteri için kabul edilmez.
Sıvı yoğunluk tablosu ve litre-ton çevirici
Buhar ve statik elektrik: dolum ve boşaltmada kurallar
Toluen ve ksilen iletkenliği düşük sıvılardır. Boru ve hortumdan akarken üzerlerinde statik yük birikir; bu yük boşalırken çıkan tek bir kıvılcım, tank içindeki buhar-hava karışımını tutuşturmaya yeter. Bu yüzden dolum ve boşaltmada ilk iş, hortum bağlanmadan önce tankerin topraklama kablosunun tesisin topraklama noktasına takılmasıdır. Kablo, hortumlar sökülene kadar yerinde kalır.
Dolumun ilk dakikalarında akış yavaş tutulur; dolum borusunun ucu sıvının altına inene kadar hızlı akış sıçramaya ve statik birikimine yol açar. Alttan dolum ve buhar dönüş hattı, açığa çıkan buharın tesise geri dönmesini sağlar. Boşaltma alanında motor kapalıdır, açık ateş ve kıvılcım çıkarabilecek el aletleri kullanılmaz, buhar yere çöktüğü için çukur ve kanal ağızlarının yakınında çalışılmaz.
Neden paslanmaz tank ve doğru conta?
Toluen ve ksilen çeliği aşındırmaz; paslanmaz tankı seçmemizin nedeni korozyon değil temizliktir. 316L paslanmaz çelik yüzey pürüzsüzdür, ürün kalıntısı tutmaz ve yıkamada tamamen arınır. Karbon çelik tankta pas tozu, kaplamalı tankta ise kaplamanın solventle şişmesi ürüne karışabilir.
Asıl dikkat edilecek nokta conta ve hortumdur. Bazı kauçuk türleri aromatik solventlerle şişer, sertleşir ya da ürüne madde salar. Vana contaları ve boşaltma hortumları solvent dayanımlı malzemeden olmalıdır. Hangi malzemenin uygun olduğunu ürünün SDS'si ve tesisin şartnamesi belirler; özel bir şartınız varsa teklif aşamasında yazın, aracı ona göre seçelim.
Ürün geçişinde temizlik ve önceki yük beyanı
Solvent taşıyan bir tankın bir önceki yükü, sizin ürününüzün kalitesini doğrudan etkiler. Tankı yüklemeden önce yıkama istasyonunda temizletir, kurutur ve yıkama belgesini sefer evrakına ekleriz. Solventte su da bir kirleticidir; yıkamadan sonra tankın, vanaların ve hortumların tamamen kuru olması gerekir; kurutma adımını bu sebeple atlamayız.
Hassas üretim yapan müşteriler çoğu zaman tankın son üç yükünü sorar. Bu bilgiyi yazılı olarak veririz. Aynı ürünü düzenli taşıdığımız hatlarda tankı o ürüne ayırmak, her seferde ağır temizlik yerine kısa bir kontrol ile yüklemeyi mümkün kılar ve süreyi kısaltır.
Kaynaklar, hatlar ve teslim noktaları
Solventler çoğunlukla ithal edilir ya da rafineri ve kimya tesislerinden çıkar; Kocaeli'deki limanlar ve depolama terminalleri, Dilovası ve Gebze'deki kimya tesisleri ve İzmir Aliağa bu hattın başlıca kaynaklarıdır. Teslim noktaları boya ve vernik fabrikaları, ambalaj ve matbaa mürekkebi üreticileri, yapıştırıcı tesisleri ve kimya sanayi depolarıdır.
Teslimde tesisin depolama tankının boş hacmi, ürün tipi ve boşaltma hattı sürücüyle tesis görevlisi tarafından birlikte kontrol edilir. Boşaltma çoğunlukla tankerin pompasıyla yapılır; tesisin kendi pompası varsa gravite yeterli olabilir. Hortum uzunluğu ve tankın konumu önceden bilinirse doğru ekipmanla geliriz.
Solvent nakliye fiyatını ne belirler?
Navlunu belirleyen kalemler şunlardır: yükleme ile teslim arasındaki mesafe, tankın yükleme öncesi temizlik ihtiyacı (önceki yüke göre kısa yıkama ya da tam yıkama ve kurutma), terminalde ve tesiste bekleme süresi, pompa gerekip gerekmediği ve dönüş yükü ihtimali. ADR'li bir yük olduğu için araç ve sürücü şartları sabittir ve aynı mesafedeki kuru yük navlunuyla kıyaslanmaz.
Teklif için şu bilgileri yazın: yükleme yeri, teslim adresi, ürün adı, UN numarası ve SDS, ton ya da litre, tarih ve boşaltma şekli (pompa, kompresör ya da gravite). Teklifimizi 10 dakika içinde yazılı olarak göndeririz.