İzotank nedir? ISO tank konteyner ile yarı römork tankeri karşılaştırdık

Sıvı ithalatı ya da ihracatı yapan bir işletme er geç şu soruyla karşılaşır: ürünü izotankla mı getirelim, yoksa limana dökme gelip oradan tankerle mi taşıyalım? Ya da yurt içinde iki fabrika arasında izotank mı daha mantıklı, yarı römork tanker mi? Cevap ürünün cinsine, miktarına, mesafeye ve taşıma zincirinde kaç kez araç değiştirileceğine bağlıdır.

Bu yazıda izotankın ne olduğunu, kaç litre aldığını, hangi standartlarla kurulduğunu, intermodal taşımada neden tercih edildiğini ve limandan çıkışta hangi adımların izlendiğini anlatıyoruz. Sonda bir karşılaştırma tablosuyla ne zaman izotank, ne zaman yarı römork tanker seçileceğini özetliyoruz. Biz karayolu tanker taşımacısıyız; bu yüzden karşılaştırmayı sahadan, iki aracın da limanda ve fabrikada nasıl davrandığını görerek yapıyoruz.

İzotank nedir, nasıl yapılır?

İzotank, adını ISO konteyner standartlarından alır. Dış çerçevesi 20 fitlik bir kuru yük konteyneriyle aynı ölçüde ve aynı köşe bağlantı parçalarıyla yapılır. Bu sayede liman vinci, konteyner gemisi, tren vagonu ve kamyon konteyner şasisi izotankı sıradan bir konteyner gibi tutar, istifler ve bağlar. Çerçevenin içinde ise silindir biçimli, paslanmaz çelik bir tank durur.

Tank genellikle 316 kalite paslanmazdan yapılır, üzeri izolasyon ve koruyucu bir kaplama ile örtülür. Üstte bir menhol, emniyet ve basınç tahliye vanası; altta boşaltma vanası bulunur. Birçok izotankta tank çeperine kaynaklı buhar ya da elektrikli ısıtma kanalları vardır; bu modeller melas, yağ asidi ve kristalleşen kimyasallar için kullanılır. Tehlikeli madde taşıyan izotanklar ADR ve deniz taşımasındaki IMDG kurallarına göre portatif tank olarak onaylanır ve periyodik muayeneye tabidir.

İzotank kaç litre alır?

Standart 20 fitlik izotankların hacmi genel olarak 21.000 ile 26.000 litre arasındadır. Daha küçük ve daha büyük modeller de üretilir, ama piyasadaki tankların çoğu bu aralıktadır. Bir izotankın taşıyabileceği gerçek miktarı ise yalnız hacim değil, konteynerin izin verilen azami brüt ağırlığı ve karayolu tarafındaki toplam ağırlık sınırı birlikte belirler.

Bir de doluluk kuralı vardır. İçinde dalga kırıcı bölme bulunmayan büyük tanklarda sıvının yolda çalkalanıp aracı ya da gemiyi zorlamaması için tank genellikle yüzde 80'in altında doldurulmaz; üst tarafta ise ürünün ısındığında genleşeceği bir boşluk bırakılır. Bu hesaba göre 25.000 litrelik bir izotankla ağır bir kimyasal taşırken tonaj sınırı, hafif bir üründe ise hacim sınırı devreye girer. Kesin miktar ürün yoğunluğundan hesaplanır.

Sıvı yoğunluk tablosu →Tanker kaç litre alır? →

Intermodal taşıma: izotankın asıl gücü

İzotankın en büyük avantajı ürünün yol boyunca tanktan çıkmamasıdır. Üretici fabrikada izotank doldurulur, mühürlenir, kamyonla limana, oradan gemiyle başka bir ülkenin limanına, oradan trenle ya da yeniden kamyonla alıcının tesisine gider. Arada hiçbir aktarma pompası, ara depo ya da hortum yoktur. Her aktarmada ürün kaybı, kirlenme ve döküntü riski doğduğu için zincir ne kadar uzunsa izotankın avantajı o kadar büyür.

Bu düzen özellikle yüksek değerli kimyasallar, gıda katkıları, aromalar, yağ asitleri ve küçük partili ihracatta öne çıkar. Bir ihracatçı alıcısına 20 ton ürün göndermek istiyorsa dökme gemi kiralamak anlamsızdır, varillerle taşımak da ambalaj, işçilik ve atık maliyeti yaratır. İzotank bu ikisinin arasında, tek bir konteyner hacminde dökme sıvı taşımayı mümkün kılar.

İzotankın bir başka kullanımı geçici depolamadır. Konteyner çerçevesi sayesinde dolu tank üst üste istiflenebilir, sahada günlerce bekletilebilir ve ihtiyaç oldukça boşaltılabilir. Kendi depolama tankı olmayan ya da sezonluk ihtiyaç duyan işletmeler bu özellikten yararlanır. Ancak bekleme süresi uzadıkça izotankın kira ve gecikme bedeli işler; bu maliyet taşıma maliyetinin üzerine eklenir.

Yarı römork tankerden farkı nedir?

Yarı römork tanker karayolu için tasarlanmış bir araçtır. Tank doğrudan şasiye bağlıdır, çoğunlukla bölmelidir ve 24 ile 38 m³ arasında hacme sahiptir. Net yük tipik olarak 25-27 ton civarındadır. Pompa, sayaç, hortum ve topraklama donanımı aracın üzerindedir; tanker yükleme noktasından teslim noktasına kendi başına gider ve boşaltır.

İzotank ise bir yük kabıdır, araç değildir. Karayolunda hareket etmesi için konteyner şasisine yüklenmesi gerekir; şasinin ağırlığı ve konteyner çerçevesinin darası net yükten düşer. Çoğu izotankta pompa yoktur; boşaltma alıcının pompasıyla, basınçlı hava ile ya da gravite ile yapılır. Tek parça tank olduğu için aynı seferde iki farklı ürün ya da iki farklı teslim noktası mümkün değildir.

Ağırlık tarafında da fark büyüktür. Konteyner şasisi, çerçeve ve izotankın kendi darası bir araya geldiğinde karayolu toplam ağırlık sınırı içinde kalan net yük, aynı sınıftaki bir yarı römork tankerin net yükünün altında kalır. Yoğunluğu yüksek bir üründe bu fark sefer sayısını artırır. Su yoğunluğundaki bir üründe izotankla bir seferde taşınabilen net miktar, çoğu zaman tankerin tipik 25-27 tonluk net yükünün altında kalır.

Tanker çeşitleri →Tanker nedir? →

Ne zaman izotank, ne zaman yarı römork tanker?

İzotank şu durumlarda mantıklıdır: ürün denizaşırı bir yerden geliyor ya da oraya gidiyor; parti büyüklüğü bir-iki konteyner kadar; ürün yüksek değerli ve aktarmada kirlenmesi kabul edilemez; alıcı tankı birkaç gün sahasında tutup ara depo gibi kullanmak istiyor. Bu son nokta önemlidir, çünkü izotank çekiciden ayrılıp sahada bırakılabilir, araç beklemez.

Yarı römork tanker ise yurt içi, kapıdan kapıya ve tekrarlı taşımada öne çıkar. Rafineriden istasyona motorin, fabrikadan fabrikaya kostik, toplama merkezinden mandıraya süt gibi işlerde konteyner şasisi, liman işlemleri ve boş konteyner iadesi gereksiz maliyettir. Tanker sefer başına daha fazla ton taşır, bölmeli olduğu için birden fazla teslim noktasına uğrayabilir ve pompasıyla boşaltmayı kendisi yapar.

Kimyasal taşıma →Tanker taşımacılığı →Yurt dışına sıvı yük gönderme rehberi →

Limandan çıkış: izotank mı gelsin, tankere mi aktarılsın?

İthal sıvı izotankla Ambarlı, Mersin, İzmir, Gemlik ya da Kocaeli limanlarına geldiğinde iki yol vardır. Birincisi, izotank gümrük işlemleri bittikten sonra konteyner şasisiyle doğrudan alıcının tesisine çekilir, orada boşaltılır ve boş tank armatörün ya da kiralayan firmanın deposuna iade edilir. Bu yolda liman randevusu, konteyner teslim belgeleri ve boş iade süresi takip edilmelidir; süre aşımı ek ücret doğurur.

İkincisi, ürün liman yakınındaki uygun bir sahada izotanktan yarı römork tankere aktarılır ve iç hatta tankerle dağıtılır. Bu yol özellikle bir izotankın ürününün birden fazla tesise bölüneceği ya da alıcının sahasının konteyner şasisi kabul etmediği durumlarda tercih edilir. Aktarmada pompa, hortum ve conta malzemesinin ürüne uygun olması, gıdada ise tankerin yıkama belgesinin hazır olması gerekir.

Hangi yolun seçileceğini çoğu zaman alıcı tesisin kapısı belirler. Konteyner şasisinin manevra yapamayacağı dar bir saha, boşaltma pompası olmayan bir depo ya da ürünü birkaç ayrı tanka dağıtma ihtiyacı varsa tankere aktarma daha pratiktir. Tesiste pompa ve uygun bir park alanı varsa izotankın doğrudan gelmesi bir aktarmayı ortadan kaldırır.

Mersin tanker nakliye →Kocaeli tanker nakliye →

İzotankta temizlik, belge ve ADR

Her izotank yükleme öncesinde yıkanır ve bir temizlik sertifikasıyla teslim edilir. Gıda taşıyan izotanklar gıdaya ayrılmış olmalı, önceki yükleri bilinmelidir. Tehlikeli madde taşıyan izotankta tankın plakasında onay bilgileri, son muayene tarihi ve izin verilen ürün grubu yazar. Karayolu bölümünde konteyner şasisini çeken araç ve sürücü için ADR kuralları aynen geçerlidir: turuncu plaka, SRC5 belgesi, taşıma evrakı ve yazılı talimat.

Tankere aktarma yapılacaksa iki tarafın evrakı birbirine bağlanır: izotankın mühür numarası, aktarılan miktar, tankerin yıkama belgesi ve yeni seferin taşıma evrakı aynı dosyada durur. Böylece alıcı, ürünün gemiden çıktığı andan tesisine girdiği ana kadar zinciri kesintisiz görür.

Tanker yıkama belgesi →ADR belgesi nedir? →

Hangi seçenek size uygun? Teklif için gerekenler

Karar vermek için şu bilgilere bakın: ürün ve SDS'i, toplam miktar ve parti sayısı, çıkış ve varış noktaları, ürünün gıda mı kimyasal mı olduğu ve alıcı tesisinin boşaltma imkânları. Yurt içinde bir fabrikadan diğerine tekrarlı taşıma yapıyorsanız yarı römork tanker neredeyse her zaman daha ekonomiktir. Limandan gelen bir izotankın ürününü iç hatta dağıtmanız gerekiyorsa tanker seferini aktarma planıyla birlikte kurarız.

Bize yükleme yerini, teslim yerini, ürünü (ADR'liyse UN numarası ve SDS), miktarı, tarihi ve boşaltma şeklini yazın. Isıtma gerektiren ürünlerde ısıtmalı tanker seçeneğini de ekleriz. Yazılı teklif 10 dakika içinde gelir.

Isıtmalı tanker nedir? →Tanker nakliye fiyatları →