Konya'nın süt hattını zorlaştıran şey miktardan çok mesafedir. İl yüzölçümü çok geniştir; Ereğli, Karapınar, Ilgın, Kulu ya da Cihanbeyli'deki bir toplama merkezi ile Konya merkezindeki bir fabrika arasında 100-150 km olabilir. Üstüne toplama merkezleri birbirinden de uzaktır. Konya'da süt taşıma bu yüzden bir tur planlama işidir: hangi merkez önce, hangi yol, fabrikaya hangi saatte.
Süt tankerinin yapısı, yıkama ve soğuk zincirin genel kuralları süt taşıma sayfamızda anlatılıyor. Bu sayfa Konya'ya özgü havza, mesafe ve sezon bilgisini veriyor.
Konya süt havzası ve toplama merkezleri
Konya'nın sütü ağırlıkla ovanın güney ve doğusundaki Çumra, Karapınar ve Ereğli ile batıdaki Ilgın, Kadınhanı ve Sarayönü'nden gelir. Kuzeyde Kulu ve Cihanbeyli de önemli üretim bölgeleridir. Büyük besi ve süt işletmelerinin yanında çok sayıda küçük üretici, sütünü köy ve kasaba toplama merkezlerine getirir.
Toplama merkezlerinin çoğu soğutma tanklıdır. Tanker sabah sağımından sonra merkeze varır, süt pompalanır, numune alınır ve sıcaklık kaydedilir. Konya'da bir tur genellikle iki ya da üç merkez kapsar ve toplam 100-200 km'yi bulur.
| TOPLAMA BÖLGESİ | KONYA MERKEZİNE YAKLAŞIK | NOT |
|---|---|---|
| Çumra, Sarayönü, Kadınhanı | 45-75 km | Kısa tur, 2-3 merkez |
| Ilgın, Karapınar | 90-100 km | Orta tur |
| Kulu, Cihanbeyli | 100-150 km | Uzun tur, Ankara'ya da yakın |
| Ereğli | ~150 km | Uzun tur, doğrudan sefer |
Süt taşıma Konya tanker nakliye
Konya'dan il dışı fabrikalara
Konya'da toplanan sütün bir kısmı il içindeki fabrikalarda işlenir, bir kısmı komşu illere gider. Afyonkarahisar'daki süt işletmeleri yaklaşık 225 km, Ankara yaklaşık 260 km, Aksaray yaklaşık 150 km mesafededir. Kulu ve Cihanbeyli gibi kuzey ilçelerden Ankara'ya gitmek, Konya merkezine gitmekten bile kısa olabilir.
Bu hatlarda izoleli tank sütün sıcaklığını korur, ama bekleme süreyi uzatır. Toplama merkezinden çıktıktan sonra tankerin doğrudan fabrikaya gitmesi, yolda başka iş yapmaması kuraldır. Fabrikanın kabul saatini bilmek, geriye doğru toplama saatini doğru kurmanın tek yoludur.
Mevsim: bahar artışı ve ovanın yaz sıcağı
Konya'da süt miktarı mart-haziran arasında belirgin biçimde artar. Bu dönemde aynı toplama merkezi kışa göre çok daha fazla süt verir; ek sefer ya da ikinci tanker planlamak gerekir. İhtiyacı şubat sonunda konuşmak bahar yoğunluğunda araç bulamama riskini ortadan kaldırır.
Temmuz-ağustos aylarında ova gündüz çok ısınır. Tanker izoleli olduğu için süt yolda ısınmaz, ama toplama merkezinde bekleyen sütün soğutma tankında 4 °C altında tutulması şarttır. Tankerin merkeze varış saatini soğutma tankının dolma saatine göre ayarlar, öğle sıcağından önce toplamayı tamamlamaya çalışırız.
Dar köy yolları ve bölmeli tankerde ayrı hesap
Toplama merkezlerinin bir kısmı köy içinde ve dar yollar üzerindedir. Yarı römork tankerin yanaşıp yanaşamayacağını önceden kontrol eder, gerekirse toplamayı yakındaki büyük bir merkezde birleştirmeyi öneririz. Kışın karlı ve buzlu yollarda da aynı yöntem işe yarar.
Bu hatta kullanılan süt tankeri bölmelidir. Farklı merkezlerin sütü istenirse ayrı bölmelerde tutulur; fabrika kabulünde bir merkezin sütünde sorun çıkarsa diğerleri etkilenmez. Birlik ve kooperatiflerin ayrı faturalandığı turlarda bu düzen hesap takibini de kolaylaştırır.
Toplama merkezi, günlük litre ve kabul saati
Toplama merkezlerinin yerini, günlük litreyi, teslim fabrikasını ve kabul saatini yazın. Dönemlik düzenli toplama için aylık plan ve tanker tahsisi, seferlik nakliyeyle yan yana gösterilir.
Yazılı teklif 10 dakika içinde gelir. Her turdan önce tank yıkanır ve yıkama belgesi sürücüde bulunur.