Balıkesir'in süt hattını farklı kılan, alıcı tarafının çeşitliliğidir. Büyük süt fabrikalarının yanında Gönen, Manyas, Susurluk ve Bandırma çevresinde çok sayıda orta ve küçük ölçekli peynir mandırası vardır. Bu mandıraların stok tankı küçük, kabul rampası dar, süt kalitesine bakışı da peynir verimine göre hassastır.
Süt tankerinin yapısı ve soğuk zincirin genel kuralları süt taşıma sayfamızda anlatılıyor. Bu sayfa Balıkesir'e özgü havzayı, mandıra teslimini ve mevsimi ele alıyor.
Balıkesir süt havzası: kuzey ovalar ve iç ilçeler
Balıkesir'in sütü iki ana bölgeden gelir. Kuzeyde Gönen, Manyas, Bandırma ve Susurluk çevresi, Marmara'ya yakın verimli ovalarıyla en yoğun bölgedir. Güneyde ve iç kesimde Bigadiç, Sındırgı, Savaştepe, İvrindi ve Balya çevresi daha dağınık ama önemli bir üretim alanıdır.
Kuzey bölgede mesafeler kısadır; Gönen ile Bandırma arası yaklaşık 40 km, Manyas ile Susurluk arası 30-40 km civarındadır. Güney bölgedeki toplama merkezlerinden kuzeydeki mandıralara giden seferler ise 100-150 km'yi bulabilir. Balıkesir merkez her iki bölgeye de yaklaşık 40-100 km uzaklıktadır.
| GÜZERGÂH | YAKLAŞIK MESAFE | NOT |
|---|---|---|
| Gönen - Bandırma | ~40 km | Kısa tur, mandıra yoğun |
| Susurluk - Balıkesir merkez | ~45 km | Kısa tur |
| Bigadiç / Sındırgı - Balıkesir | 40-65 km | İç ilçe turu |
| Balıkesir - Bursa / İzmir | 150 / 175 km | İl dışı fabrika seferi |
Süt taşıma Balıkesir tanker nakliye
Peynir mandırasına teslim: küçük tank, bölmeli tanker
Orta ve küçük ölçekli mandıraların süt kabul tankı çoğu zaman tam bir tanker yükünü almaz. Bu yüzden Balıkesir'de bölmeli süt tankeri öne çıkar: bir tur, aynı güzergâhtaki iki ya da üç mandıraya, her birinin ihtiyacı kadar süt bırakacak biçimde planlanabilir. Her bölmenin miktarı ve sıcaklığı ayrı kayda geçer.
Mandıralar süt kalitesine peynir verimi açısından bakar; asitlik, yağ ve protein oranı kabulde ölçülür. Farklı toplama merkezlerinin sütünü ayrı bölmelerde tutmak, bir partide sorun çıkarsa diğerlerinin etkilenmemesini sağlar. Mandıranın yanaşma alanı darsa yarı römork tankerin manevrasını önceden kontrol ederiz.
Mevsim: bahar zirvesi ve peynir sezonu
Balıkesir'de süt miktarı mart-haziran arasında belirgin biçimde artar; bu dönem aynı zamanda mandıraların en yoğun peynir üretim dönemidir. Ek sefer ya da ikinci tanker ihtiyacını şubat sonunda konuşmak, mayısta araç aramaktan çok daha güvenlidir.
Yaz aylarında Ege'ye yakın iç ilçelerde öğle sıcağı yüksektir. Tanker izoleli olduğu için süt yolda ısınmaz, ama toplama merkezinde soğutulmuş olarak hazır olması gerekir. Sabah sağımından sonra erken toplama yapıp mandıraya öğleden önce teslim etmek, Balıkesir yazında en sorunsuz düzendir.
İl dışı hatlar ve pratik notlar
Balıkesir'den çıkan sütün bir kısmı Bursa, İzmir ve Marmara'nın doğusundaki fabrikalara gider. Bursa yaklaşık 150 km, İzmir yaklaşık 175 km, Gebze yönü otoyol üzerinden 250-300 km'dir. Bu seferlerde toplama merkezinden çıkan tanker yolda başka iş yapmadan doğrudan fabrikaya gider.
Kışın Sındırgı ve Bigadiç'in yüksek kesimlerindeki köy yollarında kar ve buzlanma görülebilir. Toplama merkezine yanaşma imkânını önceden kontrol eder, gerekirse toplamayı ana yola yakın bir merkezde birleştirmeyi öneririz. Mandıraların kabul saatleri genellikle peynir mayalama programına bağlıdır; bu saati bir kez öğrendikten sonra toplama turunu ona göre sabitleriz, böylece süt mandıraya her gün aynı saatte ve aynı sıcaklıkta ulaşır.